Elizabeth Warren chce opóźnienia IPO SpaceX i wskazuje na „nieprawidłowe lub mylące” wyceny w dokumentach

Senator Elizabeth Warren (D-Mass.) zażądała, aby SEC opóźniła planowane IPO SpaceX. Ostrzegła, że największa w historii oferta publiczna może narażać inwestorów na nietypowe ryzyka dotyczące wyceny, ładu korporacyjnego oraz tego, jak zachowają się fundusze indeksowe.

Warren zwróciła się do przewodniczącego SEC Paula Atkinsa w liście opublikowanym w środę. Poinformowała, że „ze względu na bezprecedensowe zagrożenia dla ochrony inwestorów i integralności rynku” SEC musi opóźnić ewentualne przyspieszenie skuteczności rejestracji. W praktyce oznacza to, że oferta ma zostać spowolniona, a rozpoczęcie notowań było wcześniej oczekiwane na piątek.

W liście Warren wskazała m.in. na zastrzeżenia dotyczące „nieprawidłowego lub wprowadzającego w błąd” księgowania lub wyceny powiązanej z przejęciem przez SpaceX xAI — spółki kontrolowanej przez Elona Muska. Senator podniosła też, że istnieją konflikty związane z tym, jak Musk sprawuje kontrolę w sposób jej zdaniem „bez wyjątków” nieograniczony, oraz że dostawcy indeksów mogą — jej zdaniem — szybko włączyć SpaceX do głównych benchmarków.

Warren argumentowała, że inwestorzy wybierający spółki do portfela mogą unikać firm prowadzących ryzykowne lub niesprawiedliwe praktyki, ale samo IPO SpaceX tworzy nowy problem: jej zdaniem duże indeksy giełdowe mogłyby zostać „ustawione” w sposób wymuszający na milionach inwestorów w pasywnych funduszach indeksowych zakup akcji SpaceX bez realnej alternatywy. Senator wskazała, że wówczas inwestorzy byliby narażeni na istotne ryzyka spółki, mimo braku możliwości wyboru.

SpaceX celuje w wycenę około 1,75 bln USD i planuje pozyskać około 75 mld USD, co ma oznaczać największe IPO w historii. Firma ma handlować pod tickerem „SPCX”.

Warren zwróciła uwagę, że w ocenie części analityków wyliczenia stojące za taką wyceną są pozbawione sensu — określano je jako „niespójne” i jako „księgowanie” o charakterze „zasłony dymnej i luster”. Senator odwołała się do tego, że SpaceX raportuje 18,67 mld USD rocznych przychodów i 4,94 mld USD straty netto w 2025 r., co według tych wyliczeń przekłada się na wskaźnik ceny do przychodów na poziomie około 93,7x.

Dodatkowo Warren podniosła kwestie ładu korporacyjnego. Wskazała na rozwiązania, które — w jej ocenie — „umacniają” pozycję Muska, takie jak udziały z prawem głosu o podwyższonej liczbie (super voting shares), obowiązkowy arbitraż, surowsze zasady składania propozycji akcjonariuszy oraz przepisy prawa korporacyjnego stanu Teksas. Według listu po IPO Musk ma kontrolować około 82,4% siły głosu oraz 93,6% klasy B potrzebnej do usunięcia go ze stanowiska przewodniczącego rady lub CEO.

Choć senator podkreśla ryzyka, popyt inwestorów ma pozostać silny. Wcześniej pojawiały się też ostrzeżenia przedstawicieli publicznych funduszy emerytalnych z Nowego Jorku i Kalifornii, którzy zwracali uwagę na nietypową, ich zdaniem, konstrukcję faworyzującą zarząd — m.in. przez supergłosy, obowiązkowy arbitraż i ograniczenia w pozwach akcjonariuszy.

Mimo obaw, inwestorzy detaliczni mają otrzymać nawet do 30% oferty — znacznie więcej niż typowe przydziały w debiutach giełdowych. Jednocześnie Warren i inni wskazują, że kluczowe ryzyka nadal pozostają związane m.in. z zadłużeniem, poziomem strat oraz siłą głosu Muska.

Po stronie zwolenników IPO pojawiają się argumenty, że Starlink, dominacja w sektorze startów oraz plany w obszarze AI uzasadniają premię w wycenie. Gene Munster z Deepwater Asset Management określił ofertę jako „ważny moment dla technologii”, a Ron Baron przewidywał, że SpaceX może w przyszłości osiągnąć 30 bln USD wartości — takie podejście spotkało się z pozytywnym komentarzem ze strony Muska.